Niksar’da yaşayan Uzm. Klinik Psikolog Doğukan Demirel, gazeteci Mustafa Işık’a yaptığı yazılı basın açıklamasında, son yıllarda sıkça kullanılan “narsisizm” kavramının toplumda çoğu zaman yanlış yorumlandığını belirterek, insanların birkaç davranışına bakılarak “narsist” olarak etiketlenmesinin doğru olmadığını ifade etti.
“Narsisizm Kavramı Gündelik Hayatta Sıkça Kullanılıyor”
Demirel, özellikle sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte narsisizm kavramının günlük konuşmalarda daha fazla yer bulduğunu söyledi. Bir tartışmanın ardından, ilişki sorunlarında ya da özgüvenli davranışlar sergileyen kişiler hakkında sıklıkla “narsist” yorumlarının yapıldığına dikkat çeken Demirel, bunun çoğu zaman bilimsel gerçeklerle örtüşmediğini vurguladı. “Her kendini seven, her özgüvenli davranan ya da eleştirilmekten hoşlanmayan kişi narsist değildir.” diyen Demirel, sağlıklı bir benlik algısının bireyin ruh sağlığı açısından gerekli olduğunu kaydetti.
“Özgüven ile Narsisizm Karıştırılmamalı”
Kişinin kendisini değerli görmesinin, başarılarıyla gurur duymasının ve takdir edilmek istemesinin son derece doğal olduğunu belirten Demirel, asıl sorunun kişinin kendisini sürekli diğer insanlardan üstün görmesiyle başladığını ifade etti. Demirel açıklamasında, “Kişinin her ortamda ilgi odağı olmak istemesi, başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını görmezden gelmesi ve sürekli üstünlük arayışı içinde olması narsisistik özellikler açısından daha dikkat çekici göstergelerdir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Birkaç Davranışla Tanı Konulamaz”
Toplumda narsisizm kavramının çoğu zaman yanlış kullanıldığına dikkat çeken Demirel, psikolojik tanıların birkaç davranış üzerinden konulamayacağını belirtti. Bir arkadaşın kırıcı davranmasının, eşin anlayış göstermemesinin ya da yöneticinin sert tavır sergilemesinin tek başına narsisistik kişilik bozukluğu anlamına gelmeyeceğini ifade eden Demirel, kişilik değerlendirmelerinin çok daha kapsamlı süreçler gerektirdiğini söyledi.
Sosyal Medya Narsisizmi Teşvik Ediyor Mu?
Sosyal medyanın beğenilme ve görünür olma isteğini destekleyen bir yapıya sahip olduğunu belirten Demirel, bunun doğrudan narsisizm anlamına gelmediğini dile getirdi. “Fotoğraf paylaşmak, beğeni almak istemek ya da sosyal medyada aktif olmak tek başına narsisizm göstergesi değildir.” diyen Demirel, değerlendirmelerde kişinin insan ilişkilerindeki davranışlarının daha önemli olduğunu vurguladı.
Empati Kurabilmek Belirleyici Unsur
Bir kişinin narsisistik özellikler taşıyıp taşımadığını anlamada empati becerisinin önemli bir kriter olduğunu belirten Demirel, şu soruların daha belirleyici olduğuna dikkat çekti;
• Karşısındaki insanın duygularını önemsiyor mu?
• Empati kurabiliyor mu?
• Sürekli haklı çıkmaya mı çalışıyor?
• Hata yaptığında sorumluluk alabiliyor mu?
Demirel’e göre bu sorulara verilen yanıtlar, kişinin ilişki kurma biçimi hakkında daha sağlıklı değerlendirmeler yapılmasını sağlayabiliyor.
“Yanlış Etiketlemeler İlişkilere Zarar Veriyor”
Son yıllarda ilişkilerde yaşanan problemlerin önemli bir kısmında yanlış etiketlemelerin etkili olduğunu gözlemlediğini ifade eden Demirel, insanların yaşadıkları hayal kırıklıklarını anlamlandırabilmek için karşılarındaki kişilere tanı koyma eğiliminde olabildiğini söyledi. “Her bencil davranış narsisizm değildir. Her ilgisizlik de narsisistik kişilik bozukluğu anlamına gelmez.” diyen Demirel, psikolojik kavramların dikkatli kullanılması gerektiğini belirtti.
Uzmandan Okuyuculara Üç Önemli Tavsiye
1. Sosyal Medyadaki Her Bilgiye İnanmayın
Psikoloji içeriklerinin son yıllarda oldukça popüler hale geldiğini belirten Demirel, sosyal medyada paylaşılan her bilginin bilimsel doğruluğa sahip olmayabileceğini söyledi.
2. İnsanları Hemen Etiketlemeyin
İnsan davranışlarının karmaşık olduğunu vurgulayan Demirel, bireylerin birkaç davranışına bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
3. Gerekirse Uzman Desteği Alın
İlişkilerde sürekli değersizlik hissi, manipülasyon veya duygusal yıpranma yaşayan kişilerin sosyal medya videolarından teşhis koymaya çalışmak yerine bir ruh sağlığı uzmanına başvurmasının daha doğru olacağını belirtti.
“Birbirimizi Anlamaya Daha Fazla İhtiyacımız Var”
Açıklamasının sonunda bireylerin yalnızca karşı tarafın davranışlarını değil, kendi tutumlarını da değerlendirmesi gerektiğini ifade eden Demirel, sağlıklı ilişkilerin karşılıklı anlayış ve empatiyle güçleneceğini söyledi. “Psikolojinin amacı insanları etiketlemek değil, anlamaktır.” diyen Demirel, günümüzde toplumun en fazla ihtiyaç duyduğu şeylerden birinin daha fazla empati kurmak olduğunu belirterek açıklamasını tamamladı.
