Türk Eczacıları Birliği’nin 14 Mayıs Bilimsel Eczacılık Günü etkinlikleri kapsamında, 41. Bölge Tokat Eczacı Odası tarafından Cumhuriyet Meydanı’nda tören düzenlendi. Bilimsel eczacılığın Türkiye’deki 187. yılı dolayısıyla gerçekleştirilen programa, Oda Başkanı Ecz. Tamer Tekeli’nin yanı sıra çok sayıda eczacı ve sağlık çalışanı katıldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan törende, Başkan Tekeli tarafından Atatürk Anıtı’na çelenk sunuldu. Program boyunca eczacılık mesleğinin karşı karşıya bulunduğu sorunlar, sağlık sistemindeki rolü ve toplum sağlığı açısından önemi vurgulandı.
“187 Yıldır Halk Sağlığının Hizmetindeyiz”
Törende konuşan Tamer Tekeli, bilimsel eczacılığın Türkiye’de 14 Mayıs 1839 tarihinde atılan temellerine dikkat çekerek, mesleğin 187 yıldır bilimsel ilkeler ve etik değerler doğrultusunda sürdürüldüğünü ifade etti. Tekeli, bugün Türkiye genelinde 30 bini aşkın toplum eczanesinin hizmet verdiğini belirterek, kamuda, akademide, sanayide ve sağlık sisteminin farklı alanlarında görev yapan yaklaşık 55 bin eczacının sağlık sisteminin en yaygın ve en güvenilir sağlık danışmanları arasında yer aldığını söyledi.
Bu yılın temasının “Sağlıklı Yaşamda Toplum Eczaneleri – Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinin Gücü: Eczacı” olarak belirlendiğini dile getiren Tekeli, dünyada sağlık sistemlerinin artık yalnızca hastalık tedavisine değil, koruyucu sağlık hizmetlerine dayalı bir yapıya dönüştüğünü kaydetti.
“COVID-19 Sonrası Eczanelerin Rolü Daha da Arttı”
Konuşmasında özellikle COVID-19 sonrası süreçte eczanelerin öneminin küresel ölçekte daha iyi anlaşıldığını vurgulayan Tekeli, gelişmiş ülkelerde eczanelerin aşılama, kronik hastalık takibi, danışmanlık ve risk değerlendirme gibi alanlarda etkin rol üstlendiğini söyledi.
Türkiye’de de toplum eczanelerinin vatandaşların en hızlı ulaşabildiği sağlık noktaları olduğuna dikkat çeken Tekeli, bu güçlü altyapının doğru politikalarla değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Yılda yaklaşık 508 milyon reçetenin eczanelerde işlem gördüğünü belirten Tekeli, bunun eczanelerin sağlık sistemindeki kritik yerini açıkça ortaya koyduğunu kaydetti.
Kronik Hastalık Uyarısı: “Toplumun Büyük Bölümü Risk Altında”
Türkiye’de nüfusun hızla yaşlandığını ve buna bağlı olarak kronik hastalık yükünün arttığını ifade eden Tekeli, Sağlık Bakanlığı verilerine göre son bir yılda yaklaşık 30 milyon kişiye kronik hastalık taraması yapıldığını, 7 milyon yeni tanı konulduğunu açıkladı. Yeni tanıların büyük bölümünü obezite, diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler risklerin oluşturduğunu söyleyen Tekeli, her 5 kişiden 3’ünün kronik hastalık riski taşıdığına dikkat çekti.
Bu tablo karşısında birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin zorunlu hale geldiğini ifade eden Tekeli, eczacıların koruyucu sağlık hizmetlerinde daha etkin görev almasının hem kamu maliyetlerini azaltacağını hem de erken teşhis açısından önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.
“Eczacılar Sadece İlaç Veren Kişiler Değildir”
Eczacıların sağlık sisteminin her alanında kritik görevler üstlendiğini belirten Tekeli, kamudan hastanelere, ilaç sanayisinden akademiye kadar çok geniş bir çalışma alanına sahip olduklarını söyledi. Özellikle hastane eczacılarının yüksek ilaç bütçelerini yönettiğini, ilaç güvenliği ve stok yönetimi gibi hayati süreçleri yürüttüğünü belirten Tekeli, buna rağmen kamu eczacılarının ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu ifade etti.
Kadro eksikliği, özlük hakları, çalışma koşulları ve ekonomik sorunların çözülmesi gerektiğini söyleyen Tekeli, kamu eczacılığı güçlendirilmeden sağlık sisteminde kalıcı bir verimlilik sağlanamayacağını vurguladı.
Genç Eczacılar İçin “İstihdam Krizi” Uyarısı
Konuşmasının önemli bölümünü genç eczacıların yaşadığı istihdam sorununa ayıran Tekeli, plansız şekilde açılan eczacılık fakültelerinin meslekte ciddi bir yığılmaya neden olduğunu söyledi. 2001 yılında yalnızca 8 olan eczacılık fakültesi sayısının bugün 64’e ulaştığını belirten Tekeli, buna karşın yalnızca 19 fakültenin tam akredite eğitim verebildiğini ifade etti.
Yıllık mezun sayısının son yıllarda katlanarak arttığını söyleyen Tekeli, bugün fakültelerde 25 binin üzerinde öğrencinin eğitim gördüğünü belirtti. Yeni fakülte açılışlarının durdurulması gerektiğini savunan Tekeli, kontenjanların bilimsel veriler ışığında yeniden düzenlenmesini, eğitim kalitesinin artırılmasını ve genç eczacılar için sürdürülebilir istihdam modellerinin oluşturulmasını istedi.
“Eczacılığı Ticari Bir Faaliyet Olarak Görmüyoruz”
6197 Sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’da yapılması planlanan düzenlemelere de değinen Tekeli, eczacılık mesleğinin geleceğini ilgilendiren tüm çalışmaların meslek örgütlerinin görüşü alınarak hazırlanması gerektiğini söyledi. Türk Eczacıları Birliği ve bölge eczacı odalarının ortak tavrının net olduğunu ifade eden Tekeli, “Eczacılığı basit bir ticaret faaliyeti haline getiren, ilacı ve sağlığı meta olarak gören anlayışları kabul etmiyoruz.” dedi.
Sağlık Harcamaları ve İlaç Yokluğu Gündemdeydi
Konuşmasında sağlık ekonomisine ilişkin verileri de paylaşan Tekeli, Türkiye’de sağlık harcamalarının OECD ortalamasının oldukça altında kaldığını belirtti. Kişi başına düşen ilaç harcamasının OECD ülkelerinde yaklaşık 570 dolar seviyesinde olduğunu ifade eden Tekeli, Türkiye’de bu rakamın yaklaşık 131 dolar düzeyinde kaldığını söyledi.
Yenilikçi ilaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını belirten Tekeli, düşük geri ödeme politikaları ve kur baskısı nedeniyle bazı küresel ilaç firmalarının Türkiye pazarından çekildiğini ya da sınırlı sayıda ilaç sunduğunu kaydetti. İlaç yokluklarının eczacıların tercihi olmadığını vurgulayan Tekeli, sorunun temelinde mevcut ilaç fiyatlandırma politikalarının bulunduğunu ifade etti.
“Yerli İlaç Üretimi Stratejik Hedef Olmalı”
Türkiye’nin ilaçta dışa bağımlılığını azaltması gerektiğini söyleyen Tekeli, yerli ilaç üretiminin artık stratejik bir devlet politikası haline gelmesi gerektiğini belirtti. Türkiye’nin akademik birikimi, insan kaynağı ve Ar-Ge kapasitesiyle bunu başarabilecek güce sahip olduğunu ifade eden Tekeli, güçlü ve uzun vadeli politikalar uygulanmadığı sürece ilaç yokluklarının devam edeceğini söyledi.
Program Toplu Fotoğrafla Sona Erdi
Cumhuriyet Meydanı’ndaki tören, Atatürk Anıtı önünde çekilen toplu hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.
