Tokat Esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği (TESOB) Başkanı Fehmi Çankaya, gazeteci Mustafa Işık’a yaptığı kapsamlı değerlendirmede, esnaf ve sanatkârların uzun süredir çözüm bekleyen sorunlarını tüm yönleriyle dile getirdi. Çankaya, özellikle BAĞ-KUR prim borçları, emeklilik şartları, tarımsal kayıpların ticarete yansıması, artan mali yükler ve denetim uygulamalarının esnaf üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. Tokat genelinde tüm ilçe esnafının kendilerine bağlı olduğunu hatırlatan Çankaya, konuşmasında yalnızca bugünü değil, 2026 yılına dair beklentileri ve talepleri de kamuoyuyla paylaştı.
“Esnafın Gündemi BAĞ-KUR”
TESOB Başkanı Fehmi Çankaya, esnaf ve sanatkârların bugün en fazla konuştuğu konunun BAĞ-KUR olduğunu vurgulayarak, prim borçları nedeniyle yaşanan mağduriyetlere dikkat çekti. Çankaya, “Üyelerimiz Cumhurbaşkanımızın düzenlemesiyle sağlık hizmetlerinden faydalanabiliyor. Ancak bu sadece muayene ile sınırlı kalıyor. Asıl sorun ilaçlarda yaşanıyor. Esnafımız ilaca ulaşamıyor, bu da ciddi bir mağduriyet oluşturuyor.” dedi.
Sağlık hizmetlerinden tam anlamıyla faydalanamamanın hem ekonomik hem de insani bir sorun olduğunu belirten Çankaya, BAĞ-KUR borçlarının esnaf üzerinde ağır bir yük haline geldiğini ve bu yükün artık taşınamaz noktaya ulaştığını ifade etti.
“7200 Gün Sözü Bizim İçin Çok Önemli”
BAĞ-KUR emeklilik şartlarına ilişkin beklentilerini net bir şekilde dile getiren Çankaya, 9000 gün olan prim şartının 7200 güne düşürülmesinin esnaf için hayati önemde olduğunu söyledi. Çankaya, “Cumhurbaşkanımız, 7200 prim gününün 2026 yılının ilk altı ayında hayata geçirileceğinin sözünü verdi. Biz de TESOB olarak bu sözün takipçisiyiz.” diye konuştu.
Bu düzenlemenin hayata geçmesi halinde binlerce esnafın emeklilik yolunun açılacağını vurgulayan Çankaya, “7200 günden emekli olunması, esnafımızı BAĞ-KUR ödeme baskısından kurtaracak. Bu sadece bir emeklilik meselesi değil, aynı zamanda esnafın nefes alabilmesi meselesidir.” ifadelerini kullandı.
“Don Felaketi Esnafı da Vurdu”
Ağır geçen kış şartlarının Tokat ekonomisini derinden etkilediğini belirten Çankaya, yaşanan don felaketinin yalnızca çiftçiyi değil, dolaylı olarak tüm esnafı etkilediğini söyledi. Çankaya, “Tokat tarıma dayalı bir şehir, tarım iyi olursa ticaret de canlanıyor. Ancak 2025 yılında yaşanan don felaketi nedeniyle tarımdan neredeyse hiç gelir elde edilemedi.” dedi.
Tarımda yaşanan kayıpların zincirleme şekilde esnafın iş hacmini daralttığını vurgulayan Çankaya, “Çiftçinin cebine para girmeyince çarşıya da girmiyor. Bu da esnafımızı doğrudan etkiliyor. İnşallah 2026 yılında yağışların bol, üretimin bereketli olduğu bir yıl olur.” temennisinde bulundu.
“Basit Usulden Deftere Geçmek Esnafa Ek Yük”
Mali konuların esnaf üzerindeki baskısının her geçen gün arttığını ifade eden Çankaya, 2026 yılıyla birlikte çok sayıda basit usul mükellefin deftere geçmek zorunda kalacağını belirtti. Çankaya, “Bir bakkalın POS cihazından geçen ciro ya da sigara satışları nedeniyle hadlerin aşılması, küçük esnafın deftere geçmesine neden oluyor.” dedi.
Deftere geçmenin beraberinde birçok ek maliyeti getirdiğini dile getiren Çankaya, “Muhasebe ücretleri, damga pulu, damga vergisi, gelir vergisi derken küçük esnafımızın yükü daha da artıyor. Oysa basit usulde bu defterler 300–350 lira gibi rakamlarla tutulabiliyor. Biz küçük esnaf ve sanatkârımızın basit usulde kalmasından yanayız.” şeklinde konuştu.
“Yerel Esnaf Güçlü Olursa Şehir Güçlenir”
Vatandaşlara çağrıda bulunan TESOB Başkanı, alışverişlerin yerel esnaftan yapılmasının şehir ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Çankaya, “Yerel esnaf güçlü olursa şehir güçlü olur. Küçük esnaf sadece ticaret yapan değildir; mahallenin ışığıdır, bekçisidir, gerektiğinde bankasıdır.” dedi.
Yerel esnafın sosyal hayattaki yerine de dikkat çeken Çankaya, “Cenazede vardır, düğünde vardır, zor günde vatandaşın yanındadır. Ulusal marketlere göre belki birkaç kuruş pahalı olabilir ama o esnaf her zaman mahallelinin yanındadır.” ifadelerini kullandı.
“Denetime Karşı Değiliz, Baskıya Karşıyız”
Denetimler konusunda net bir duruş sergileyen Çankaya, esnafın denetlenmesine karşı olmadıklarını, ancak aşırı ceza uygulamalarının esnafı yıprattığını söyledi. Çankaya, “Maliye ile Vergi Dairesi ile belediye zabıtasıyla sürekli görüşüyoruz. Denetim olsun, buna itirazımız yok. Ama aşırısı esnafı kaldıramaz.” dedi. Önce uyarı mekanizmasının işletilmesi gerektiğini vurgulayan Çankaya, sosyal medya üzerinden yapılan olumsuz paylaşımların da esnafı rencide ettiğini belirtti.
“Esnaf Uyarılırsa Gereğini Yapar”
Esnaf ve sanatkârların sorumluluk bilinciyle hareket ettiğini ifade eden Çankaya, “Eksiğimiz olabilir ama uyarıldığımızda bunları gidermek için gayret gösteririz. Denetim elbette gerekli ama ceza son aşama olmalıdır.” dedi. Çankaya, “İnanıyorum ki esnaf ve sanatkârımız uyarıldıktan sonra hem kurallara uygun çalışmak hem de eksiklerini tamamlamak için gereken hassasiyeti gösterecektir.” diyerek açıklamasını tamamladı.
