E. Kültür Turizm Ve Tanıtma Derneği Başkanı Halis Sağlam 19.05.2026/107. Yıl anısına yazdı: “Tokat İli İstiklal Madalyası” verilmeli.”

Çok değerli Tokatlılar bugün-bu haftayı 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutluyoruz. Ama iki bölümde anlatacaklarım adına üzgünüm.

19 Mayıs 1919 Bandırma Vapuru serüveni ve MUSTAFA KEMAL PAŞA’nın Samsun’a çıkışı, Tokat’a gelişleri adına, konuya hepimizden önce asıl sahip çıkacaklar adına bam teline rast gelecek gerçekleri sunuyorum.

Tokat Kültür Turizm ve Tanıtma Derneği Başkanı olarak görev yaptığım 2000 yılına kadar uyumuş ve uyutulmuş olduğumuzu anladım. Tokat GOP. İlkokulu’nda, GOP Ortaokulu ve Lisesi’nde okudum, GOP. SPOR BİRLİĞİ ve TOKATSPOR’da futbol oynadım. GOP Caddesinde yürüdüm. 14-15 mayıs tarihlerinde Samsun’dan Ankara’ya yola çıkan ATATÜRK bayrak koşularına, 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerine atlet olarak katıldık. Samsun’dan-Amasya yoluyla Tokat’a gelip ertesi gün Sivaslı atletlere teslim edilecek misafir ATATÜRK Bayrağının tarihi Ali Yücel Salonu’ndaki bayrak nöbetinde bulunduk. 80 yaşındayım, 2000 yılına kadar bildiğimiz ve duyduğumuz tek şey Gazi Osman Paşa, Plevne Marşı, Dağ Başını Duman Almış marşı ve sportif faaliyetlerdir, işin önem ve mahiyetini halâ kavrayamamıştık.

1997/2000 yıllarında emekli olup Tokat’a yerleşince STK’larda aldığım görevler sonucunda edindiğim bilgi ve belgeler ışığında gözden kaçan 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışı takiben, direnişin ve esaretten kurtuluşa ilk adımın atıldığı yer olan Tokat’ın bu mücadeledeki yerini ve önemini anladım, öğrendim. Bizlere gurur, Tokat’ımıza güç ve önem verecek bazı gerçekleri anlatmayanlara, söylemeyenlere ve yazarçizerlere küskünüm, her daim onlarla kavgalıyım.

Gelelim konumuza;

--Büyük kurtarıcı ATATÜRK’ün 19 MAYIS 1919 tarihinde Samsun’a gelişinde, Bandırma Vapurunda Atatürk’ün silah arkadaşı, Selanik’ten tanıdığı, güvendiği, karargah subayı Tokatlı Yüzbaşı Mustafa Vasfi Süsoy ve 8-10 yaşlarındaki oğlu ve kızı da Tokat’a gitmek üzere bulunmaktaydı. Bu iki çocuktan birisi, GOP. Lisesi coğrafya hocamız, Tokatspor Teknik Direktörü Mustafa Ercan Süsoy’un babası Kolcu Mithat Süsoy efendi ile halası Nefise hanım idi. Tarihimize ışık tutan bu iki çocuk Samsun’dan Tokat’a yaylı at arabası ile bir yakınları nezaretinde gitmek üzere yola çıkmışlardı. Yine, hocamız Mustafa Ercan Süsoy’un dedesi MUSTAFA VASFİ SÜSOY da atamızın emriyle Tokat ve çevresinde kurtuluş mücadelesinde askeri tedbir ve yapılanmalarda bulunmak üzere Samsun’dan Tokat’a görevlendirilmişti. Bugünler ve bu konularda tarihe şahitlik, tanıklık yapacak ne yakınları ne de Tokatlı tarihçi Halis Cinlioğlu tarafından, araştırmacı tarihçiler tarafından, ne milli ne de özel günlerde biz Tokatlılar bilgilendirilmemiş ve aydınlatılmamış, bazı gerçekler saklı kalmış… Varsa yoksa Bandırma Vapuru, sembolik bayrak koşusu, nöbet ve eksik kalan tarih yaprakları.

--Oysa, o günlerde Atamızın akıllı, süper zekası, önceden planlanmış kurtuluş mücadelesi fikri adım adım uygulanıyordu.

--19 Mayıs 1919 Samsun’a çıkış, 30 Mayıs 1919 Havza Mitingi, 21-22 Haziran 1919 Amasya Tamimi işgalci İngilizleri rahatsız etmiş, İngiliz baskısı, padişah emriyle büyük ve tek önderimiz ATAMIZ’ın görevlerine son verilmiş, hemen tutuklanarak İstanbul’a derdest edilmesi emri her yere tamim edilmişti.

--26 Haziran 1919 tarihinde, ‘Durmak yok, ya istiklal ya ölüm” diye her şeyi göze alan kahramanlarımız Amasya’dan Tokat’a gelmiştir. Kurtuluş ve kuruluşun mihenk taşı olan tarihi Tokat Yeşilırmak – Hıdırlık - Taşköprü’nün dili olsa da konuşsa…

--Mustafa Kemal Paşa ve bir avuç kader arkadaşı Tokat Taşköprü üstündeler, Taşköprü önü şimdiki GOP Bulvarı ana-baba günü, coşkulu halk kalabalığı, önde birkaç askerlik şubesi, kırık dökük silah ve kıyafetleri ile askerleri. Varın siz düşünün bir tarafta padişahın tutuklama emri. ATAMIZ tutuklanacak böylece kurtuluş meşalesi sönecek.

--Taşköprü üzerindeki ATATÜRK’ümüz bu coşkulu, heyecanlı kalabalığı görünce sağındaki Tokatlı kurtuluş savaşı kahramanımız, medarı iftiharımız, önceden Tokat’a gelerek her türlü tedbirleri alan karargah subayı Yüzbaşı Mustafa Vasfi Süsoy’a dönerek, alandaki kalabalığın kendisini padişah fermanı ile tutuklamaya gelen Tokatlılar olduğunu zannederek, “Mustafa bu iş burada biter.” dediğini, bu sözün üzerine Tokatlı Mustafa Kemal’in askeri, Mustafa Vasfi Süsoy’un cevaben “Paşam bunlar seni tutuklamaya gelen Tokatlılar değil, seni kucaklamaya gelen Tokatlılar” cevabı üzerine Atamızın gönlü rahatlamış ve kendisini Tokatlıların bağrına teslim ve emanet etmiş. Böylece kurtuluş mücadelesinin, Erzurum ve Sivas kongrelerinin yolu sonuna kadar açılmıştır.

Diyeceğim o ki, Tokatlılar Atatürk’e ve 19 Mayıs 1919 tarihine inanmamış olsa, Tokat’taki Taşköprü üzerinde Atamızı tutuklar, İstanbul’a gönderir, böylece kurtuluş savaşı ve kurtuluş mücadelesi olmazdı. Allah göstermesin aziz vatanımız elden giderdi. Dolayısıyla ne Maraş, ne Antep ne de Urfa illerimiz, Kahraman - Gazi ve Şanlı ünvanlarını alabilirdi.

Niksar’da 20 Haziran 1919 tarihinde Yunan’ın İzmir’e çıkışını protesto amacıyla yakılan kurtuluş mücadelesi kıvılcımı Tokat ilinde bütünüyle alev almış, kurtuluş mücadelesi kazanılmış, 23 Nisan 1920’de TBMM açılmış ve çocuklarımıza, 29 Ekim 1923’de Cumhuriyetimiz ve 19 Mayıs 1919’da gençlerimize sonsuza kadar emanet ve bayram olarak hediye edilmiştir.

--Ahde vefa varsa, var ki Samsunlu, Samsun ATATÜRK Parkı’ndaki şaha kalkmış at üzerindeki ATATÜRK anıtının en başına Tokatlı kahraman karargah subayı Yüzbaşı Mustafa Vasfi Süsoy’un büstünü/heykelini ve Samsun İlkadım’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıkan 18 karargah subayının heykellerini İlkadım iskelesine dikerek sergilemiş, bunlardan birisi de Tokatlı Yüzbaşı Mustafa Vasfi Süsoy büyüğümüz olmuştur.

--İsterim ki Samsunlunun bildiği ve yaptığı bu kadirşinaslığı, TBMM’nin ilk toplantısına Tokat’ı temsilen katılan, dört dönem Tokat Milletvekili olarak Meclis’te bulunan, ulu önder Ata’mızın Tokat’a her gelişlerinde misafir olarak evinde kaldığı, milli mücadele kahramanımız Mustafa Vasfi Süsoy (1876/11 Ekim 1934) için Tokatlı da Tokat’ta gereğini yapsın.

--Ne var ki Tokatlılar olarak bizler kurtuluş mücadelemizin kıymetini geç de olsa anlamış, milli kahramanımızın Deve Görmez Mahallesindeki baba evini mirasçılarından satın alarak ATATÜRK EVİ olarak düzenlemiş, aynı bölgede küçük bir sokağa da Mustafa Vasfi Süsoy adını vermişiz.

SÖZÜN ÖZÜ:

1) Geçmişini bilmeyen geleceğini yakalayamaz.

2) Atasının izinde yürüyen, kurtuluş mücadelesine gönülden katkı sunan Tokatlının, o günden bugüne müktesep hakkı olan “Tokat İli İstiklal Madalyası” verilmeli.

3) Andımız gibi adımızın da, “kahraman – şanlı – gazi Tokat” olarak değiştirilmesini istiyor ve talep ediyoruz.

4) Ne Mutlu Türk’üm, Ne Mutlu Kahraman, Şanlı, Gazi Tokatlıyım Diyenlere.

19.05.2026/107. Yıl anısına

HALİS SAĞLAM (E. KÜLTÜR TURİZM VE TANITMA DERNEĞİ BAŞKANI / 0530 883 09 51)