Hikmet Uluözlü yazdı: “Tarihi mirasımızı yaşatmak kıymetlidir ancak tarihi mekân işletmek, çağın ve kanunların gerisinde kalmak anlamına gelmez.”

Tokat merkezdeki tarihi hamamların ödeme uygulamalarına dair bu somut gözlemimi ve Vergi Usul Kanunu'nun güncel yaptırımlarını birleştiren bir konuyu yetkililerin dikkatine sunuyorum.

Tokat’ın Tarihi Hamamlarında "Kadınlar Bölümünde Nakit" Dayatması!

Tokat, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan eşsiz hamam kültürüyle yaşayan bir açık hava müzesi gibidir. Yüzyıllardır şifa ve temizlik dağıtan bu tarihi yapılar, şehrimizin en kıymetli kültürel mirasları arasındadır. Ancak son günlerde şehrimizdeki hamam müdavimlerinden, özellikle de kadın hemşehrilerimizden kulağımıza gelen bir uygulama, hem günümüz şartlarıyla hem de vergi mevzuatıyla hiç bağdaşmıyor.

Malumunuz, Tokat merkezde aktif hizmet veren üç tarihi hamamımız var.

Vatandaşlarımızın aktardığına göre; P… Hamamı hem erkekler hem de kadınlar bölümünde POS cihazı ile kartlı ödeme kabul ederken, diğer iki tarihi hamamımızda ilginç bir "çifte standart" yaşanıyor. İddialara göre bu işletmelerin erkekler bölümünde kredi kartı ve banka kartı ile ödeme yapılabilirken, kadınlar bölümünde POS cihazı kabul edilmiyor ve vatandaşlar nakit ödemeye zorlanıyor.

Kanun Ne Diyor? "Nakit Zorunluluğu" Yasal Değil!

Öncelikle şunu netleştirelim: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) gereğince hamam işletmeleri perakende hizmet satışı yapan mükelleflerdir. Üstelik artık devir değişti, mevzuat çok daha sıkı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 557 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca; perakende satış yapan ve Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (Yazar Kasa POS) kullanmak zorunda olan işletmelerin kartla ödeme imkânı sağlaması yasal bir zorunluluktur.

Bir işletmenin "erkekler kısmında kart geçiyor ama kadınlar kısmında sadece nakit alıyoruz" deme lüksü yoktur. İşletme bir bütündür; kapısından giren her vatandaşa aynı ödeme kolaylığını sunmak ve tahsil ettiği her kuruş için yazar kasa fişi kesmek zorundadır.

Cezalar Hem İşletmeye Hem Vatandaşa Ağır

2026 yılı itibarıyla güncellenen 588 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği ile yaptırımlar da ciddi oranda artırıldı:

• Kartla Ödeme Kabul Etmemenin ve Fiş Kesmemenin Cezası: Kartla ödeme imkânı sunmayan veya perakende satış fişi düzenlemeyen işletmelere, ilk tespitte 17.000 TL'den başlamak üzere katlanarak artan özel usulsüzlük cezaları uygulanmaktadır.

• Vatandaşa da Ceza Var: Yasaya göre sadece fiş kesmeyen değil, fişini almayan nihai tüketiciye de her bir belge için 8.700 TL özel usulsüzlük cezası kesilebilmektedir. (Ancak belge verilmediğini 5 iş günü içinde Gelir İdaresi'ne bildiren vatandaş bu cezadan kurtulmaktadır.)

Yetkililere ve İşletmecilere Çağrı

Tarihi mirasımızı yaşatmak kıymetlidir ancak tarihi mekân işletmek, çağın ve kanunların gerisinde kalmak anlamına gelmez. Kadın hemşehrilerimizin cebinde nakit taşımak zorunda bırakılması hem mağduriyet yaratmakta hem de kayıt dışılık şüphesi doğurmaktadır.

Buradan hem ilgili işletme sahiplerine hem de Tokat Defterdarlığı denetim ekiplerine çağrıda bulunuyoruz: Şehrimizin kültürel değerlerine gölge düşüren bu uygulamaya son verilmeli, tüm hamamlarımızın hem kadın hem erkek bölümlerinde kartlı ödeme ve fiş düzeni eksiksiz sağlanmalıdır.

Unutmayalım; vergi adaleti ve tüketici hakkı, hamamın sıcak suyundan da kesesinden de önce gelir.