Bugün içim içime sığmadı çok heyecanlıyım çünkü asırlık bir çınarla buluşmaya gidiyorum. Bazı insanlar vardır; yaşadıkları yılları değil, yüreklerinde biriktirdikleri güzellikleri anlatırlar. Her kırışığında bir ömür, her sözünde bir öğüt, her duasında koca bir hayat saklıdır. Onlarla karşılaşmak, yalnızca bir insanı tanımak değil, adeta bir asrın kapısını aralamaktır. Bugün aynen böyle oldu. Aralanan kapıdan daldık içeri, o anlattı biz dinledik.

İşte bugün, Erzurum’dan Tokat’a uzanan ömrüyle bir asırlık tarihin canlı şahidi Havva Nine ile tanıştım.

1925 yılında Erzurum’da dünyaya gelmiş. Bundan 66 yıl önce Tokat’a gelerek yeni bir hayat kurmuş. Eşi bir ustaymış. Eşini 35 yıl önce kaybetmiş. Dört evlat büyütmüş, ne yazık ki ikisini toprağa vermiş. Hayat ona yokluğu da göstermiş, acıyı da, hastalığı da… Daha sekiz yaşındayken yaşadığı günleri, çocukluk hatıralarını bir bir anlattı. Kardeşlerini hastalıklardan kaybettiklerini, o yılların ne büyük yoksulluklar içinde geçtiğini dinledim.

Ama bütün bunlara rağmen içindeki yaşama sevincini, sevgisini ve şükrünü hiç kaybetmemiş.

Havva Nine bugün hâlâ kendi işini kendisi yapıyor. Kimseden hizmet beklemiyor. Temizliği, titizliği, düzeni ve hayata karşı duruşuyla insanı kendine hayran bırakıyor. Öyle ki onun için temizlik yalnızca evin, bedenin temizliği değil; yediğinin içtiğinin, söylediği sözün, hatta insanın gönlünün de temiz olması demek.

“Her şeyi kafanıza takmayın. Olanlara sabredin. Olur olmaz her şeyi yemeyin. Yediğimin içtiğimin temizliğine çok dikkat ederim. Sözüm temiz olsun, bedenim temiz olsun, evim temiz olsun.”

Bir asırlık hayatın süzgecinden geçmiş ne güzel öğütler…

Elinden tespihini hiç bırakmıyor. Yalnız kaldığında Allah ile buluştuğunu söylüyor.

“Yalnız kaldığımda Allah ile buluşurum. Elimde tespih, O’nu anarım, zikrederim.”

Bu cümleyi duyduğumda düşündüm: İnsan bazen en büyük kalabalığı kendi içinde taşır. Havva Nine’nin yalnızlığı, dualarıyla dolu bir gönül buluşması…

Şimdi torunuyla aynı apartmanda, ayrı dairelerde yaşıyor. Yemeklerini torununun eşi hazırlayıp tepsiyle kendisine sunuyormuş. Bu ilgiden, bu sevgiden son derece memnun. Her anlatışında şükrünü dile getiriyor:

“Hepsinden Allah razı olsun. Devletimiz, milletimiz var olsun.”

İnsanın gönlünü ısıtan, kanaatin ve vefanın en güzel örneği değil mi?

Bir de balkonuna bakmanızı isterdim. Çiçekleri çok seviyor. Balkonunu adeta bir çiçek serasına çevirmiş. Onlarla konuşuyor, suluyor, susuz bırakmıyor. Çiçekleri yalnızca yetiştirmiyor, onlarla gönül bağı kuruyor.

Üstelik saksısında bostan bile yetiştirmiş. Bir karpuzu varmış. Biraz büyüsün, herkesle paylaşacakmış.

İşte Havva Nine’nin gönül zenginliği tam da burada saklı. Bir saksı karpuzdan koca bir sofraya uzanan paylaşma sevdası…

Torunu Fatma Hanım, anneannesinin şiirlerini çok beğendiğini anlatıyor. Gördüğü her güzelliğe hemen şiir yazarmış. Ne güzel! Demek ki bir ömür boyunca yaşadıkları, gördükleri, sevdikleri onun yüreğinde mısralara dönüşmüş.

Fakat beni en çok etkileyen anlardan biri, Atatürk şiirini okuduğu andı.

Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yıl dönümünde, Havva Nine’nin sesinden dinlediğim Atatürk şiiri beni benden aldı.

Kendisinin okuma yazması yok. Şiiri çocukken, dayısının oğlu okula giderken ondan duymuş ve ezberlemiş. Aradan geçen onca yıla rağmen hafızasında saklamış. Bir çocuğun kulağına ilişen dizeler, bir asırlık ömrün içinde hiç kaybolmamış.

Düşündüm de… Okuma yazma bilmeden şiiri yüreğine yazmış bir insanın hafızası, bazen nice kitaplardan daha fazlasını saklıyor.

Havva Nine’nin anlattıkları yalnızca kendi hayatının hikâyesi değil. Bir dönemin yokluğu, Anadolu insanının sabrı, kadının emeği, aile olmanın kıymeti, inancın gücü ve paylaşmanın güzelliği…

O, bir asrın tanığı. Erzurum’un hatıralarını Tokat’ın toprağına taşımış, acılarıyla olgunlaşmış, dualarıyla güçlenmiş, çiçekleriyle hayata tutunmuş bir Anadolu kadını.

Yılın annesi seçilmiş. Hepimizin annesi olmuş.

Bugün onunla sohbet ederken bir kez daha anladım ki yaşlılarımız yalnızca geçmişin insanları değildir. Onlar geçmişle bugün arasında kurulmuş en kıymetli köprülerdir. Anlattıkları bir tarih, öğütleri bir hayat rehberi, duaları ise evimizin bereketidir.

Böylesine güzel bir insanla tanışmama vesile olan Selma Hanımefendi’ye ve bu güzel sohbeti paylaşan torunu Fatma Hanımefendi’ye gönülden teşekkür ediyorum.

Yüreğine sağlık Havva Nine…

Tespihin elinden, duan dilinden, çiçeklerin balkonundan, şiirin yüreğinden eksik olmasın.

Allah sana hayırlı, sağlıklı, huzurlu ve uzun ömürler versin.

Dilerim daha nice baharlar görür, daha nice çiçekler yetiştirir, karpuzlarını sevdiklerinle paylaşır, şiirlerini okur, dualarınla hepimize güzellikler dilersin.

Güzelliklerde buluşmak dileğiyle…

Dünya Köylüsü

Ayla Bağ

Havva Nine’nin şiiri

ATATÜRK

Türkü ölümden

Odur kurtaran.

Odur Yeniden

Türklüğü kuran

Yaptığı ordu,

Düşmanı kovdu.

Ulusu, yurdu

Odur yaratan.

Ülkün yürüsün.

Türklük büyüsün.

Sen Atatürk'sün

Ey yüce başkan!