Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Tokat Şube Eş Başkanı Seher Gürel, Dünya Ebeler Günü kapsamında yaptığı yazılı basın açıklamasında çarpıcı veriler paylaştı. Gürel, “Her iki dakikada bir kadın gebelik veya doğumla ilgili komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybediyor. Her 17 saniyede bir bebek doğumdan önce kaybediliyor ve her yıl 2,3 milyon yenidoğan ilk 28 gün içinde yaşamını yitiriyor. Bu ölümlerin büyük bir bölümü önlenebilir.” ifadelerini kullandı.
“Daha Fazla Ebe, Daha Fazla Hayat”
Ebelerin sağlık sistemindeki kritik rolüne dikkat çeken Gürel, yeterli sayıda ebe istihdamının hayati önem taşıdığını vurguladı. Açıklamada, “Bir milyon daha fazla ebe; anne ölümlerinin yüzde 67’sini, yenidoğan ölümlerinin yüzde 64’ünü ve ölü doğumların yüzde 65’ini önleyebilir. Bu da 2035 yılına kadar 4,3 milyon hayatın kurtarılması anlamına geliyor.” dedi.
Ebelerin Görünmeyen Emeği ve Artan İş Yükü
Ebelerin gebelikten doğum sonrasına kadar geniş bir alanda hizmet verdiğini belirten Gürel, sağlık sistemindeki dönüşümün ebelerin rolünü zayıflattığını ifade etti. Birinci basamak sağlık hizmetleri yerine hastane merkezli ve performansa dayalı sistemin yaygınlaştığını belirten Gürel, bunun ebeleri kendi meslek alanlarından uzaklaştırarak yardımcı personel konumuna ittiğini söyledi. Türkiye’de ebe sayısının yetersiz olduğuna dikkat çeken Gürel, birçok sağlık kuruluşunda ebelerin olması gerekenin çok üzerinde sayıda gebe ve lohusaya hizmet verdiğini, yoğun çalışma temposunun tükenmişliğe yol açtığını dile getirdi.
Sağlıkta Şiddet Ebeleri de Hedef Alıyor
Açıklamada sağlıkta artan şiddetin ebeler açısından da ciddi bir sorun olduğuna vurgu yapıldı. Özellikle doğumhanelerde yaşanan yoğunluk, hasta ve hasta yakınlarının baskısı ile yetersiz güvenlik önlemlerinin çalışma ortamını güvensiz hale getirdiği ifade edildi. Gürel, şiddete karşı etkili ve caydırıcı önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Mesleki Yetkiler Daraltılıyor
Ebelerin mesleki karar süreçlerinden uzaklaştırıldığını ifade eden Gürel, yetkilerin daraltılmasının mesleğin bilimsel ve profesyonel niteliğini zayıflattığını, toplumsal saygınlığını ise aşındırdığını kaydetti.
SES’ten Çözüm Önerileri ve Talepler
SES olarak ebelerin yaşadığı sorunların bireysel değil, sağlık sisteminin yapısal sorunlarının sonucu olduğuna dikkat çeken Gürel, çözüm için şu talepleri sıraladı;
• Ebe başına düşen iş yükü azaltılmalı, yeterli sayıda ebe istihdamı sağlanmalı
• Tüm ebeler güvenceli ve kadrolu çalışma kapsamına alınmalı
• Performansa dayalı ödeme sistemi kaldırılmalı
• Sağlıkta şiddete karşı caydırıcı yasal düzenlemeler uygulanmalı
• Ebelerin mesleki yetki ve sorumlulukları genişletilmeli
• Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilerek ebe merkezli bakım modeli yaygınlaştırılmalı
“Mücadeleye Devam Edeceğiz”
Açıklamasının sonunda tüm ebelerin Dünya Ebeler Günü’nü kutlayan Gürel, “Ebelerin emeği görünür kılınmadan kadın ve toplum sağlığı korunamaz. Daha demokratik bir iş yaşamı ve haklarımızı elde edinceye kadar mücadelemizi sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
