E. Tarım İl Müdürü Yaşar Kavak yazdı: “Bugün birçok il, Tokat’tan daha zayıf imkânlara sahip olduğu halde planlarda yer alıyorsa, bunun nedeni birliktelik ve hazırlıktır. Tokat, potansiyeli olan il değil, projeleri hazır il konumuna taşınmalıdır.”
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan Ulusal Sanayi Alanları Master Planı kapsamında Tokat şehrinin olmayışı ile başlayan süreçte; Tokat STK Platformu’nun yayımladığı ortak bildiri, uzun süredir Tokat’ın yüreğinde biriken bir haklı serzenişin ifadesidir. Öncelikle bu bildiriyi hazırlayan değerli Bilim adamlarımıza-Hocalarımıza şahsım adına teşekkürlerimi sunuyorum.
Ulusal Sanayi Alanları Master Planı gibi Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek bir programda Tokat’ın yer almaması konusu sadece Ankara’ya sitem etmekle açıklanamaz. Asıl soruyu kendimize sormamız gerekir: Tokat kendi hakkını ne kadar güçlü savunabiliyor? Sorun yatırım programında olmamak değil, masada olmamaktır.
Türkiye’de hiçbir il, sadece coğrafi konumuyla ya da potansiyeli ile yatırım almaz. Yatırımlar; Hazırlanmış projelerle, güçlü lobi çalışmalarıyla, ortak hedeflerle ısrarcı takiplerle gelir.
Siyaset kurumu, STK’lar, yerel yönetimler ve akademi; birbirinden kopuk değil, ortak akıl etrafında buluşan, eşgüdüm içinde çalışan ve aynı kalkınma hedeflerine hizmet eden yapılar olarak hareket etmelidir.
Siyaset vizyonu belirler, STK’lar toplumsal desteği örgütler, yerel yönetimler sahada uygular, akademi ise bilimsel rehberlik sağlar. Bu bütüncül yapı, sorunları konuşmakla kalmaz; çözümü birlikte üretir ve hayata geçirir.
Sonuç:
Potansiyeli yüksek, doğru planlama ve ortak akılla masada da güçlü bir Tokat mümkündür.
Dağınıklıktan Kurtuluşun Yolu:
Tepki vermek yerine, tüm paydaşların birlikte hareket ettiği, hedefleri net, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir Ortak Tokat Vizyonu etrafında birleşerek somut çözümler üretmektir. Bugün Tokat’ın karşı karşıya kaldığı temel sorun “sahipsizlikten” çok, merkezi planlama süreçlerine güçlü ve teknik dosyalarla girememesidir.
Ulusal Sanayi Alanları Master Planı Ne İstiyor?
Bakanlık tarafından açıklanan planın temel kriterleri açıkça görülmektedir:
Deprem riskinin yönetilebilir olması
Lojistik bağlantıların güçlü olması
Sürdürülebilir su ve enerji kaynaklarına erişim
Katma değerli üretim potansiyeli
Bölgesel kalkınmayı hızlandıracak kümelenme yapıları
Tokat bu kriterlerin büyük bölümünü karşılamaktadır.
Ancak bu avantajlar somut yatırım alanlarına dönüştürülmediği sürece planlara otomatik olarak yansımaz.
Tokat İçin Teknik Olarak Geliştirilebilecek Stratejik Proje Alanları
1. Agro-Endüstriyel İhtisas Sanayi Bölgesi
Kazova başta olmak üzere Erbaa-Niksar-Turhal hattında:
Meyve-sebze işleme merkezleri, dondurulmuş gıda tesisleri, kurutma ve paketleme kümeleri, soğuk zincir lojistik üsleri içeren Tarım ve Gıda Teknolojileri Odaklı İhtisas OSB kurulmalıdır.
Bu proje, doğrudan: Ulusal gıda arz güvenliğine katkı, ihracata yönelik üretim, kırsalda istihdam artışı sağlayacaktır.
2. Maden Tabanlı İleri İşleme Sanayi Kümesi
Tokat’taki bakır ve antimon rezervleri:
Ham madde olarak satılmak yerine, rafine ve yarı mamul ürünlere dönüştürülerek savunma sanayi, elektronik ve enerji sektörlerine entegre edilmelidir. Bunun için: Maden işleme ihtisas sanayi alanı, Metalurji Ar-Ge Merkezi oluşturulmalıdır.
3. Teknik Tekstil ve Savunma Sanayi Üretim Alanı
Tokat’ın köklü dokuma kültürü:
Balistik kumaşlar, koruyucu giysiler, endüstriyel teknik tekstiller üreten bir sanayi kümelenmesine dönüştürülebilir. Bu alan: Savunma Sanayi Başkanlığı, özel sektör firmaları ile ortak projelerle desteklenmelidir.
4. Lojistik ve Tarımsal Tedarik Merkezi
Tokat’ın Karadeniz – İç Anadolu bağlantı noktası olması:
Tarımsal ürün toplama merkezleri, soğuk hava depoları, dağıtım üsleri içeren bölgesel bir agro-lojistik merkez kurulmasını mümkün kılmaktadır.
Bu yapı sanayi yatırımlarının sürdürülebilirliğini güçlendirir.
Planlara Girmek İçin Nasıl Bir Çaba Gösterilmeli?
Artık klasik çağrı ve tepkiler yerine şu teknik süreç işletilmelidir:
İl bazlı Stratejik Yatırım Master Dosyası hazırlanmalı
Her sektör için fizibilite raporları oluşturulmalı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile doğrudan proje bazlı görüşmeler yapılmalı
Kalkınma ajansları aktif sürece dahil edilmeli
Üniversite-sanayi-STK iş birliği kurumsallaştırılmalı
Tokat, “potansiyeli olan il” değil, projeleri hazır il konumuna taşınmalıdır.
Dağınıklıktan Çıkışın Teknik Çözümü
Tokat’ta; Belediye projeleri, OSB çalışmaları, Tarımsal kalkınma planları, Üniversite araştırmaları tek bir çatı altında bütünleştirilmelidir.
Bunun için: Tokat İl Yatırım Koordinasyon ve Proje Ofisi kurulmalı, tüm projeler tek stratejik plan içinde toplanmalı, Ankara’da sürekli takip mekanizması işletilmelidir.
Sonuç, Tokat’ın Ulusal Sanayi Alanları Master Planı dışında kalması bir kader değildir. Ancak bu tablonun değişmesi: Tepkiyle değil, Bildiriyle değil, Dağınık taleplerle değil, teknik hazırlık, proje üretimi ve koordineli mücadeleyle mümkündür.
Tokat; Tarımıyla agro-endüstri merkezi, Madenleriyle stratejik sanayi üssü, Tekstiliyle savunma sanayine entegre üretim merkezi olabilir. Bunun için artık Tokat’ın: Potansiyel konuşan değil, proje sunan bir şehir olması gerekmektedir.
Tokat için yapılması gereken çok nettir:
*İl bazında güçlü bir Tokat Kalkınma ve Yatırım Vizyon Belgesi hazırlanmalı
*Tarım, sanayi, maden, gıda teknolojileri ve lojistik alanlarında somut projeler ortaya konmalı
*Milletvekillerimiz, Belediyeler, STK’lar ve iş dünyası tek ses olmalı
*Ankara’da sürekli çalışan bir Tokat Yatırım Takip ve Lobi Mekanizması kurulmalı
Bir ilin kaderi sosyal medya tepkileriyle değil, organize akılla değişir.
Tokat’ın Eli Güçlüdür Ama Kullanmayı Bilemiyoruz
STK Platformu’nun bildirisinde çok doğru tespitler var:
Tokat tarımda Türkiye’nin merkezlerinden biridir. Su kaynakları güçlüdür. Agro-endüstriyel sanayi için biçilmiş kaftandır. Maden ve tekstil altyapısı stratejik avantajdır. Yani Tokat aslında plan dışı kalacak bir il değildir.
Ancak mesele potansiyel değil, potansiyeli projeye dönüştürme becerisidir.
Bugün birçok il, Tokat’tan daha zayıf imkânlara sahip olduğu halde planlarda yer alıyorsa, bunun nedeni birliktelik ve hazırlıktır.
Sahipsizlik Algısını Bitirecek Olan: Sahip Çıkmaktır. Tokat için artık şu anlayış terk edilmelidir: “Bizi neden almadılar?” yerine şu soruyu koymalıyız: “Biz Tokat adına neyi, nasıl sunduk?”
Sahip çıkmak; Sadece eleştirmek değil, sadece bildiri yayımlamak değil, sadece sosyal medyada tepki göstermek değildir.
Sahip çıkmak; -Proje üretmektir, -Takip etmektir, - Kapı kapı gezip hakkını savunmaktır, -Birlikte hareket etmektir.
Son Söz
Tokat sahipsiz değildir.
STK Platformu’nun bildirisi çok kıymetlidir. Ancak bu bildiriler, somut yol haritalarıyla desteklenmezse birkaç gün sonra unutulur. Artık Tokat için yeni bir dönem başlamalıdır:
Şikâyet eden değil, plan yapan, bekleyen değil, takip eden, dağınık değil, birleşen bir Tokat. Ancak o zaman Tokat yatırım programlarının dışında değil, merkezinde yer alır.
